🔬 Πώς λειτουργεί το άσθμα;

Στο άσθμα, οι αεραγωγοί αντιδρούν υπερβολικά σε διάφορα ερεθίσματα (αλλεργιογόνα, άσκηση, ρύπανση, ιούς), προκαλώντας:

1. Φλεγμονή

2. Συστολή των μυών των βρόγχων (βρογχοσύσπαση)

3. Παραγωγή βλέννας

Αυτός ο συνδυασμός προκαλεί τα τυπικά συμπτώματα, που μπορεί να εμφανίζονται περιοδικά ή χρόνια.

⚠️ Συμπτώματα του άσθματος

• Δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή), ιδιαίτερα τη νύχτα ή νωρίς το πρωί

• Βήχας, ειδικά ξηρός και νυχτερινός

• Συριγμός (σφύριγμα κατά την εκπνοή)

• Αίσθημα βάρους ή σύσφιξης στο στήθος

• Κόπωση μετά από άσκηση ή προσπάθεια

📌 Τα συμπτώματα έρχονται και φεύγουν, και επιδεινώνονται σε καταστάσεις όπως:

• Έκθεση σε αλλεργιογόνα (σκόνη, γύρη, τρίχες ζώων)

• Αναπνευστικές λοιμώξεις

• Καπνός, κρύος αέρας, άσκηση, άγχος

🧪 Τύποι άσθματος

1. Αλλεργικό άσθμα
   ➤ Συνοδεύεται από αλλεργική ρινίτιδα, έκζεμα – πιο συχνό σε νεαρούς ασθενείς

2. Μη αλλεργικό άσθμα
   ➤ Δεν σχετίζεται με IgE – συχνότερο σε ενήλικες/ηλικιωμένους

3. Επαγγελματικό άσθμα
   ➤ Εμφανίζεται σε σχέση με έκθεση στο χώρο εργασίας

4. Άσθμα μετά από άσκηση
   ➤ Εμφανίζεται μετά ή κατά τη διάρκεια έντονης σωματικής δραστηριότητας

5. Ηωσινοφιλικό άσθμα
   ➤ Τύπος με υψηλά ηωσινόφιλα – σοβαρότερο και συχνά ανθεκτικό στη θεραπεία

🩺 Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται σε:

• Κλινική εικόνα και ιστορικό

• Αλλεργικά τεστ

• Σπιρομέτρηση: μέτρηση αναπνευστικής λειτουργίας (FEV1/FVC)

• Δοκιμασία αναστρεψιμότητας με βρογχοδιασταλτικό

• Ενίοτε: FeNO, Peak Flow

💊 Αντιμετώπιση του άσθματος

Το άσθμα δεν θεραπεύεται οριστικά, αλλά μπορεί να ελεγχθεί πλήρως με κατάλληλη αγωγή και αποφυγή εκλυτικών παραγόντων.

Βασικές ομάδες φαρμάκων:

1. Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (ICS)

🟩 Θεμέλιο της θεραπείας (π.χ. budesonide, fluticasone)

2. Βρογχοδιασταλτικά

• Βραχείας δράσης (SABA) → για άμεση ανακούφιση (π.χ. salbutamol)

• Μακράς δράσης (LABA) → συνδυάζονται με κορτικοστεροειδή

3. Αντιλευκοτριένια (π.χ. montelukast)

➤ Συμπληρωματική αγωγή σε αλλεργικό άσθμα

4. Βιολογικοί παράγοντες (μονοκλωνικά αντισώματα)

➤ Για σοβαρό, ανεξέλεγκτο άσθμα (omalizumab, mepolizumab, dupilumab κ.ά.)

🧘‍♂️ Τι άλλο βοηθά;

• Αποφυγή αλλεργιογόνων

• Απώλεια βάρους σε υπέρβαρους ασθενείς

• Διακοπή καπνίσματος

• Τακτική άσκηση (με έλεγχο συμπτωμάτων)

• Εμβολιασμός για γρίπη & πνευμονιόκοκκο

❗ Πότε το άσθμα θεωρείται «ανεπαρκώς ελεγχόμενο»;

• Αν χρειάζεσαι ανακουφιστικό φάρμακο >2 φορές/εβδομάδα

• Αν έχεις νυχτερινή δύσπνοια

• Αν περιορίζεσαι στη φυσική δραστηριότητα

• Αν έχεις >1 παρόξυνση τον χρόνο

Σε αυτή την περίπτωση, χρειάζεται επανεκτίμηση και πιθανή αλλαγή θεραπείας.

📝 Συμπέρασμα

Το άσθμα είναι μια χρόνια αλλά ελέγξιμη νόσος. Με σωστή διάγνωση, εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή και προσεκτική παρακολούθηση, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να ζήσουν πλήρως φυσιολογική ζωή, χωρίς συμπτώματα ή περιορισμούς.

Η εκπαίδευση του ασθενή, η συνεργασία με τον πνευμονολόγο και η συνεπής χρήση της αγωγής είναι τα «κλειδιά» για τον έλεγχο του άσθματος.