🧴 Δερματίτιδα Εξ Επαφής

 Όταν το δέρμα αντιδρά

Η δερματίτιδα εξ επαφής είναι μια κοινή μορφή φλεγμονής του δέρματος που εμφανίζεται όταν το δέρμα έρθει σε επαφή με μια ουσία που είτε ερεθίζει, είτε προκαλεί αλλεργική αντίδραση. Πρόκειται για μια μη μεταδοτική, αλλά συχνά ενοχλητική και υποτροπιάζουσα δερματική κατάσταση.

📌 Είδη δερματίτιδας εξ επαφής

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:

1. Ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής

Η πιο συχνή μορφή. Προκαλείται από άμεσο ερεθισμό του δέρματος, χωρίς συμμετοχή του ανοσοποιητικού. Παραδείγματα: σαπούνια, καθαριστικά, απολυμαντικά, νερό σε υπερβολική χρήση.

2. Αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής

Προκαλείται από καθυστερημένη αλλεργική αντίδραση (τύπου IV υπερευαισθησίας) σε συγκεκριμένες ουσίες, όπως:

• Νικέλιο (κοσμήματα, κουμπιά)

• Καλλυντικά και αρώματα

• Λάτεξ

• Φαρμακευτικές αλοιφές (π.χ. νεομυκίνη)

• Χημικά σε βαφές μαλλιών ή προϊόντα καθαρισμού

👀 Πώς αναγνωρίζεται;

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως τοπικά, στο σημείο επαφής με την ουσία, και περιλαμβάνουν:

• Ερυθρότητα (κοκκινίλα)

• Κνησμό (φαγούρα)

• Ξηρότητα και σκασίματα

• Οίδημα ή φυσαλίδες (σε έντονες περιπτώσεις)

• Απολέπιση ή πάχυνση του δέρματος σε χρόνιες καταστάσεις

Η αλλεργική μορφή μπορεί να εξαπλωθεί πέρα από το αρχικό σημείο επαφής, ενώ η ερεθιστική μένει τοπικά.

🧪 Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και την κλινική εικόνα, αλλά για την αλλεργική μορφή συχνά χρειάζεται ειδικός έλεγχος:

➤ Patch test (επιδερμική δοκιμασία επικόλλησης):

Μικρές ποσότητες κοινών αλλεργιογόνων τοποθετούνται στην πλάτη του ασθενούς για 48 ώρες, για να εντοπιστεί ποια ουσία προκαλεί την αντίδραση.

Ο αλλεργιολόγος ή δερματολόγος αξιολογεί το αποτέλεσμα με ειδικά κριτήρια.

🧾 Αντιμετώπιση & θεραπεία

Η πιο αποτελεσματική στρατηγική είναι η αποφυγή της υπεύθυνης ουσίας. Επιπλέον:

🧴 Τοπική θεραπεία:

• Κορτικοστεροειδικές αλοιφές για μείωση της φλεγμονής

• Αντιισταμινικά για την ανακούφιση από την κνησμό

• Ενυδατικές κρέμες για αποκατάσταση του δερματικού φραγμού

🛡️ Πρόληψη/Προστασία:

• Χρήση γαντιών όταν απαιτείται επαφή με καθαριστικά ή ερεθιστικές ουσίες

• Αποφυγή προϊόντων με άρωμα, αλκοόλη ή συντηρητικά

• Προτίμηση υποαλλεργικών προϊόντων περιποίησης

👩‍⚕️ Ο ρόλος του αλλεργιολόγου

Ο αλλεργιολόγος είναι ο κατάλληλος ειδικός για:

• Τον εντοπισμό των υπεύθυνων αλλεργιογόνων

• Την καθοδήγηση σε ασφαλή προϊόντα και εναλλακτικές

• Την πρόληψη υποτροπών και την μακροχρόνια διαχείριση

📍 Συμπέρασμα

Η δερματίτιδα εξ επαφής μπορεί να είναι απλή, αλλά όταν επιμένει ή επαναλαμβάνεται, χρειάζεται εξειδικευμένη φροντίδα. Με τη σωστή διάγνωση και καθοδήγηση, οι περισσότεροι ασθενείς καταφέρνουν να ελέγξουν τα συμπτώματα και να προστατεύσουν το δέρμα τους μακροπρόθεσμα.